Drewno egzotyczne od wielu lat uznawane jest za jeden z najbardziej trwałych materiałów wykorzystywanych do budowy tarasów. Wysoka gęstość, naturalna odporność biologiczna oraz atrakcyjny wygląd sprawiają, że gatunki takie jak garapa, bangkirai czy ipe cieszą się niesłabnącą popularnością wśród inwestorów.
Choć drewno egzotyczne jest znacznie bardziej odporne niż większość europejskich gatunków, nie oznacza to, że nie wymaga pielęgnacji. Właściwe olejowanie i regularna konserwacja pozwalają zachować naturalny kolor drewna, ograniczyć szarzenie oraz utrzymać estetyczny wygląd tarasu przez wiele lat.
Dlaczego drewno egzotyczne jest tak popularne na tarasach?
Deski egzotyczne na taras wyróżniają się wyjątkową trwałością oraz odpornością na działanie czynników atmosferycznych. W porównaniu z drewnem sosnowym czy świerkowym charakteryzują się znacznie większą gęstością i twardością.
Większość gatunków drewna egzotycznego wykorzystywanych na tarasach posiada wysoką naturalną trwałość biologiczną. Ipe zaliczane jest zwykle do klasy trwałości 1, bangkirai do klasy 2, natomiast garapa najczęściej do klasy 2–3. Oznacza to znacznie większą odporność na działanie grzybów oraz owadów technicznych szkodników drewna niż w przypadku większości gatunków europejskich.
Pod względem twardości drewno egzotyczne również znacząco przewyższa gatunki krajowe:
- sosna: około 1700–3500 N (Janka),
- garapa: około 8000–9000 N,
- bangkirai: około 6000–8000 N,
- ipe: około 15000–16000 N.
Dzięki temu tarasy wykonane z drewna egzotycznego są bardziej odporne na ścieranie, zarysowania i uszkodzenia mechaniczne.
Legalne pochodzenie drewna egzotycznego
Przy zakupie drewna egzotycznego warto zwrócić uwagę na jego pochodzenie. Rozporządzenie UE EUDR (EU Deforestation Regulation) wprowadza obowiązek wykazania, że drewno oraz produkty drewniane nie pochodzą z terenów objętych nielegalnym wylesianiem.
Najbardziej rozpoznawalnymi systemami potwierdzającymi odpowiedzialne pozyskanie drewna są certyfikaty FSC oraz PEFC. Zapewniają one identyfikowalność surowca w całym łańcuchu dostaw i pomagają ograniczać nielegalną wycinkę lasów tropikalnych.
Garapa, bangkirai i ipe – porównanie najpopularniejszych gatunków
Garapa – jasna i przyjazna w pielęgnacji
Garapa pochodzi z Ameryki Południowej i wyróżnia się jasnym, złocistożółtym kolorem. Jej gęstość wynosi zazwyczaj od 750 do 850 kg/m³.
W porównaniu z innymi gatunkami egzotycznymi garapa zawiera stosunkowo niewiele substancji ekstrakcyjnych, dzięki czemu dobrze przyjmuje oleje i preparaty ochronne. Jest również mniej podatna na przegrzewanie podczas upalnych dni.
Bez regularnego olejowania drewno stopniowo szarzeje, a zmiana koloru jest szczególnie widoczna ze względu na jasną barwę drewna.
Bangkirai – sprawdzona klasyka
Bangkirai należy do najpopularniejszych gatunków drewna egzotycznego wykorzystywanych na tarasach w Europie. Jego gęstość wynosi od 900 do 1050 kg/m³.
Drewno zawiera znaczną ilość garbników i naturalnych substancji ekstrakcyjnych, które mogą utrudniać wnikanie niektórych preparatów ochronnych. Z tego względu przed olejowaniem świeżo zamontowanego drewna warto stosować środki czyszczące np. Koralan® Holzreiniger lub odtłuszczające.
Bangkirai charakteryzuje się bardzo dobrym stosunkiem ceny do trwałości i stanowi kompromis pomiędzy kosztami inwestycji a długowiecznością tarasu.
Ipe (lapacho) – najwyższa trwałość
Ipe uznawane jest za jedno z najtrwalszych i najtwardszych gatunków drewna dostępnych na rynku. Jego gęstość przekracza często 1000 kg/m³, dlatego deski mogą tonąć w wodzie.
Naturalne substancje ekstrakcyjne, żywice i oleje obecne w drewnie zapewniają wyjątkową odporność biologiczną. W odpowiednich warunkach użytkowania drewno może zachować swoje właściwości przez kilkadziesiąt lat.
Ze względu na bardzo zwartą strukturę ipe wymaga stosowania preparatów przeznaczonych specjalnie do drewna egzotycznego.
Czy drewno egzotyczne nagrzewa się na słońcu?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest temperatura drewna egzotycznego podczas upalnych dni.
Najbardziej nagrzewa się ipe, szczególnie w ciemniejszych odmianach kolorystycznych. Bangkirai również może osiągać wysokie temperatury, zwłaszcza na tarasach południowych.
Najbardziej komfortowa pod względem temperatury jest zwykle garapa. Jasny kolor odbija większą część promieniowania słonecznego, dzięki czemu powierzchnia pozostaje przyjemniejsza do chodzenia boso.
Czym impregnować drewno egzotyczne?
Dobór odpowiedniego preparatu ma kluczowe znaczenie dla trwałości estetycznej tarasu.
Najlepsze rezultaty zapewniają specjalistyczne oleje do drewna egzotycznego, np. Koralan® Holzöl zawierające:
- filtry UV,
- dodatki hydrofobowe,
- składniki poprawiające penetrację gęstego drewna.
https://ochronadrewna.pl/product/olej-do-drewna-koralan-holzol/
Garapa
Dobrze reaguje na większość wysokiej jakości olejów tarasowych. Zalecane jest nakładanie dwóch cienkich warstw zgodnie z instrukcją producenta.
Bangkirai
Warto wybierać preparaty dedykowane gatunkom o wysokiej zawartości garbników. Pozwala to uzyskać bardziej równomierne wchłanianie i dłuższą ochronę.
Ipe
Najlepiej sprawdzają się oleje o bardzo dobrej zdolności penetracji, przeznaczone specjalnie do drewna egzotycznego o wysokiej gęstości.
Czy drewno egzotyczne trzeba impregnować?
Z punktu widzenia ochrony biologicznej większość gatunków egzotycznych nie wymaga impregnacji w takim zakresie jak drewno sosnowe czy świerkowe.
Olejowanie pełni przede wszystkim funkcję estetyczną. Pozwala ograniczyć szarzenie wywołane promieniowaniem UV, zmniejsza nasiąkliwość powierzchni oraz ułatwia późniejsze czyszczenie tarasu.
Brak olejowania nie oznacza utraty trwałości konstrukcyjnej drewna, ale prowadzi do stopniowej utraty naturalnego koloru i powstawania srebrzystoszarej patyny. Od strony północnej możliwe jest także powstawanie zielonego nalotu.
Dlaczego drewno egzotyczne szarzeje?
Szarzenie jest naturalnym procesem wynikającym z działania promieniowania UV. Promienie słoneczne powodują degradację ligniny znajdującej się w powierzchniowej warstwie drewna. Produkty jej rozpadu są następnie wymywane przez opady atmosferyczne.
Proces ten nie wpływa istotnie na trwałość drewna, ale zmienia jego wygląd.
Aby przywrócić naturalny kolor drewna:
- Umyj powierzchnię.
- Zastosuj preparat do usuwania szarości drewna.
- Pozostaw do wyschnięcia.
- Delikatnie przeszlifuj powierzchnię.
- Nałóż olej ochronny z filtrem UV.
Harmonogram pielęgnacji tarasu z drewna egzotycznego
Wiosna
- kontrola stanu desek,
- mycie powierzchni,
- usunięcie zabrudzeń i nalotów,
- ewentualne olejowanie.
Lato
- bieżące czyszczenie,
- kontrola miejsc szczególnie nasłonecznionych.
Jesień
- usuwanie liści i zanieczyszczeń organicznych,
- kontrola odpływu wody,
- przygotowanie tarasu do zimy.
Zima
- usuwanie śniegu miękką szczotką,
- unikanie soli drogowej i agresywnych środków odladzających.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często olejować drewno egzotyczne?
Najczęściej wystarcza jedna aplikacja co 1–2 lata. Częstotliwość zależy od nasłonecznienia oraz intensywności użytkowania.
Czy drewno egzotyczne może szarzeć?
Tak. Jest to naturalny proces wynikający z działania promieniowania UV.
Czy bangkirai jest lepsze od ipe?
Ipe jest twardsze i bardziej trwałe biologicznie, natomiast bangkirai oferuje bardzo korzystny stosunek ceny do jakości.
Czy drewno egzotyczne trzeba impregnować po montażu?
Tak, zaleca się wykonanie pierwszego olejowania zgodnie z zaleceniami producenta drewna i preparatu ochronnego.
Jaki olej do drewna egzotycznego wybrać?
Najlepiej stosować preparaty przeznaczone specjalnie do drewna egzotycznego, zawierające filtry UV oraz składniki poprawiające penetrację gęstych gatunków drewna.
Podsumowanie
Drewno egzotyczne na taras to inwestycja na wiele lat. Garapa, bangkirai i ipe różnią się właściwościami, dlatego wymagają indywidualnego podejścia do pielęgnacji. Odpowiednio dobrany olej do drewna egzotycznego, regularne czyszczenie oraz ochrona przed promieniowaniem UV pozwalają zachować atrakcyjny wygląd tarasu nawet przez kilkadziesiąt lat.
Dzięki właściwej konserwacji taras z drewna egzotycznego pozostanie trwały, estetyczny i odporny na działanie zmiennych warunków atmosferycznych przez długi czas.